Ο τρόπος διδασκαλίας στην Ελλάδα

Και όμως! Υπάρχουν τόσοι ωραίοι τρόποι για να διδάξει κανείς τα αρχαία ελληνικά σε ένα παιδάκι! Ασφαλώς όχι ξεκινώντας με “γραμματική ανάλυση” και με “συντακτική διάρθρωση” ενός δυσνόητου κειμένου στην αττική διάλεκτο του 5ου αιώνα. Σε ένα παιδάκι δεν διδάσκεις Θουκυδίδη ή Πλάτωνα αλλά παραμύθια! Αρχαίες, εύπεπτες ιστορίες.

Ο τρόπος διδασκαλίας στην Ελλάδα των “ημερών μας”(τελευταία 200 χρόνια) απέτυχε τόσο πολύ, τόσο οικτρά, διότι οικτρή, γελοία και βλακώδης ήταν η προσέγγιση στην διδασκαλία της πιο πολύπλοκης, δύσκολης και μερικές φορές εντελώς ακαταλαβίστικης γλώσσας όλων των εποχών: της αρχαίας ελληνικής.
Είναι σαν να δίδασκαν οι Άγγλοι τα αγγλικά (μια γλώσσα απλή στη δομή της αλλά εξαιρετικά πολύπλοκη για κάποιον που την μελετά σε βάθος, αν και σε καμία περίπτωση στο ύψος της ελληνικής) ξεκινώντας από τον Σαίξπηρ!!!!!!! Θα γελούσαν και τα κοτόπουλα στα Μέγαρα.
Η προσέγγιση στη διδασκαλία αυτής της γλώσσας, της δικής μας, που ουδόλως νεκρή είναι, ουδόλως ακαταλαβίστικη είναι, θα πρεπε να ξεκινά με παραμυθάκια ή με ελληνικά δημώδη. Εαν είχα την τιμή να είμαι Υπουργός Παιδείας και την ευκαιρία να αναλάβω ένα τέτοιο πόστο θα όριζα τη διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών εκκινώντας με ένα θαυμάσιο βιβλίο, την “Βίβλο Ξάνθου του φιλοσόφου και Αισώπου δούλου αυτού”.
Αλλά αυτό το ωραίο βιβλίο μάλλον δεν το έχουν ακούσει στη ζωή τους οι περισσότεροι φιλόλογοι της χώρας, πόσω δε μάλλον οι Υπουργοί Παιδείας!
Είναι στην ουσία ο βίος του Αισώπου, του αστείου παραμυθά! Ο συγγραφέας είναι άγνωστος. Η ιστορία γεμάτη περιπέτεια, χιούμορ, αστεία, πονηράδα αθώα, κωμικότητα. Ταυτόχρονα έχει καλά νοήματα. Διαδραματίζεται στη Μικρά Ασία, πατρίδα της πνευματικότητας των Ελλήνων. Περιγράφεται πως ο δούλος Αίσωπος, κακάσχημο τέρας αλλά και τέρας επινοήσεως και ικανότητας επιβίωσης, πουλιέται σε κάποιον φιλόσοφο, τον Ξάνθο, ο οποίος τον παίρνει στο σπίτι του και εκεί γίνεται χαμός! Μπερδέματα, φάρσες, ξεκαρδιστικά περιστατικά μεταξύ των άλλων δουλικών, ένας αγώνας επιβίωσης τόσο αστείος, τόσο απλός και τόσο σοφός που σε καθηλώνει να μην διακόψεις ούτε στιγμή την ανάγνωση αυτού του βιβλίου, το οποίο παρεμπιπτόντως, σώζεται ολόκληρο.
Η γλώσσα! Η γλώσσα είναι ΥΠΕΡΟΧΗ! Πανεύκολη, ρέουσα, απλή, πανέμορφη και ΙΔΑΝΙΚΗ για τα μικρά παιδάκια. Ασφαλώς είναι η ελληνική του λαού, του τότε αρχαίου λαού, η περίφημη των Ελλήνων Κοινή Γλώσσα. Παράδειγμα:
“Ο κηπουρός λέγει: προς τι τούτο καθηγητά; ο Ξάνθος είπεν: των λαχάνων η τιμή. Και μα τας Μούσας, ου λήψομαι ούτε το κέρμα, ούτε τα λάχανα”.
Με τέτοια βιβλία μπαίνει στο νόημα το παιδικό μυαλουδάκι. Όχι με τον Φαίδωνα του Πλάτωνα! Ούτε με την Ποιητική του Αριστοτέλη. Μα τον Ζαν! Όποιος θέσπισε κάτι τέτοιο πρέπει να ήταν ανώμαλος, βαθιά άρρωστος σαδιστής που βρήκε τη διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών ευκαιρία για να βασανίσει τα παιδάκια και για να τα κάνει να μισήσουν εις βάθος την ωραιότερη γλώσσα του κόσμου!
Ασφαλώς στην αριθμητική δεν ξεκινάς από την Άλγεβρα! Ξεκινάς από την πρόσθεση! Γιατί στα ελληνικά να ξεκινάς από την αφηρημένη έννοια; το παιδάκι δεν την αντιλαμβάνεται ούτε στα “νέα” ελληνικά!
Ο Βίος του Αισώπου δεν έχει καμία σχέση με τους Μύθους του Αισώπου. Δεν μιλάει για ανέκδοτα με ζωάκια αλλά για ιστορίες ανθρώπων με αστείο τρόπο.
Όταν οι Θεοί μου δώσανε τον γιό μου τον Αδριανό σχεδίασα τρόπους αγωγής του. Τώρα, στα τέσσερα χρόνια του, κάνουμε πολλά. Του μιλώ για τα αρχαία ελληνικά πετώντας αστείες λέξεις της των Ελλήνων Κοινής και γελάμε μαζί. Του διαβάζω τις περιπέτειες του καημένου του κυρ Αισώπου και μπερδεύω και κωμικές εκφράσεις στις διηγήσεις. Αυτός γελάει. Τα δέχεται. Σύντομα θα έχει εξοικειωθεί με αυτή την βατή αρχαία ελληνική. Άμποτε στο μέλλον του αρέσει θα προχωρήσει και στον….Όμηρο. ίσως μια μέρα, όταν οι άλλοι θα πηγαίνουν Πρώτη Δημοτικού και θα τραυλίζουν τα νέα ελληνικά ο γιός μου να είναι ψημένος στις βάσεις αυτής της γλώσσας και να διασκεδάζει καταλαβαίνοντας τον Βίο του Αισώπου, από το πρωτότυπο. Ίσως. Θα δείξει το πείραμα! Αλλά θα έχει λάβει κατ’οίκον μαθήματα μιας “απαγορευμένης γλώσσας”. Σιγά μην περιμένω από την “εγκύκλιο παιδεία” να του χαρίσει τέτοιο δώρο!
Πόσο πεταμένα τα έχουμε! Αν σκεφτείς με πόση τρελή, μανική λαχτάρα, ξένιοι Εσπέριοι μαζεύανε αυτά τα καλά πράματα! Πως νομίζεις οι Άγγλοι κατέκτησαν τον κόσμο! Πως νομίζεις οι Γερμανοί που από λαός βλάχων μπυρόβιων και κατ’εξοχήν χωρικών έστησαν μια κοινωνία οργανωμένων πολιτών – στρατιωτών, πως οι Γάλλοι, οι Ελβετοί, οι Ολλανδοί και οι Βέλγοι από λασπωμένοι χωριάτες, καράβλαχοι d.o.c επιβλήθηκαν στην υφήλιο. Ήταν, απλά, απλούστατα, το αποτέλεσμα αυτής της κλασικής παιδείας στις τάξεις των μεσοαστών, επί μια 100ετία. Ήταν η επεξεργασία της σκέψης τους στην παιδεία των ελληνικών που τους έκανε να μάθουν να λειτουργούν τον εγκέφαλό τους παραγωγικά, συνθετικά, διαδραστικά. Βλέπεις σε τι κατάσταση έχουν περιπέσει σήμερα, όπου κι εκεί, έχει απορριφθεί η κλασική διανοητική αγωγή. Ξέπεσαν, διαλύθηκαν, “χάλασαν”. Έχει πάψει η επιρροή εκείνης της παλαιάς παιδείας, γιατί κι εκεί αμφισβητήθηκε (από την εκάστοτε τους αριστερά, φυσικά) και εν τέλει αποκαθηλώθηκε.
Στις μέρες μας το Πανεπιστήμιο μπορεί να συμπληρωθεί από το κοινό….ενδιαφέρον. Με ελάχιστα ποσά κάποιος μπορεί να καλλιεργηθεί και πάλι με αυτή την παιδεία. Είναι μπροστά μας. Αρκεί να απλώσουμε το χέρι και τότε θα ανοίξουν στα έκπληκτα μάτια μας τα “παραμύθια των αρχαίων”! Διότι θα πρέπει να νοιώσουμε και πάλι σαν παιδάκια, και με αθώο, πηγαίο ενθουσιασμό να πιάσουμε την άκρη της κλωστής και να κλωτσίσουμε το κουβάρι, “παραμύθι ν’αρχινήσει”!!!!
Καλή σας μέρα αδέλφια μου!
Καλώς να πορευόμαστε.
Σ.Ο.