Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΣΙΝΑ

Μονὴ τοῦ ὄρους Σινᾶ

Τὸ ὄρος Σινᾶ ἀποτελεῖ ἕνα ἑλληνορθόδοξο Μοναστικὸ κέντρο μὲ ἀδιάκοπη πνευματικὴ ζωὴ 18 αἰώνων. Ἡ ἀσκητικὴ ζωὴ στὴν ἔρημο πέριξ τοῦ ὄρους Χωρὴβ ἀρχίζει ἀπὸ τὸν 3ο αἰῶνα, ἐνῶ τὴν ἐποχὴ τοῦ Ἰουστινιανοῦ (6ος αἰ.) οἰκοδομεῖται ἡ Ἱερὰ Μονὴ τοῦ ὄρους Σινᾶ, ἡ ὁποία καὶ καθίσταται ἔκτοτε τὸ σημεῖο ἀναφορᾶς τοῦ Σιναϊτικοῦ Μοναχισμοῦ.

Ἡ Ἱερὰ Μονὴ τοῦ ὄρους Σινᾶ κτίστηκε στοὺς πρόποδες τοῦ ὄρους Χωρήβ, στὴν κορυφὴ τοῦ ὁποίου ὁ Προφήτης Μωυσῆς παρέλαβε ἀπὸ τὸν Θεὸ τὶς 10 ἐντολὲς καὶ τὸν Νόμο. Ἐντὸς τῶν τειχῶν της περιέκλεισε δύο σημαντικοὺς τόπους τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης: τὴν Ἀκατάφλεκτη Βάτο καὶ τὸ πηγάδι τοῦ Μωυσέως. Μέχρι σήμερα παραμένει ὡς ὁ ἱερὸς Βιβλικὸς τόπος ὅπου τὰ γεγονότα τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης φωτίζονται καὶ ἑρμηνεύονται ὑπὸ τὸ πρίσμα τῆς λατρείας τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ τῆς τιμῆς τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου.

Τὰ Ἑλληνικὰ χειρόγραφα ἀποτελοῦν σαφῶς τὴν πλειοψηφία τῶν χειρογράφων τῆς Σιναϊτικῆς Βιβλιοθήκης. Μεταξὺ αὐτῶν διακρίνεται τὸ πολυτιμότερο στὸν κόσμο χειρόγραφο, ὁ περίφημος «Σιναϊτικὸς Κῶδιξ» τοῦ 4ου αἰῶνος, καθὼς καὶ τὰ ἑκατὸν περίπου χειρόγρα­φα γραμμένα στὴν μεγαλογράμματη γραφὴ (8ος-11ος αἰ.). Τὸ ἀρχαιότερο ἑλληνικὸ Εὐαγγέλιο τῆς Βιβλιοθήκης εἶναι δῶρο τοῦ Αὐτοκράτορος Θεοδοσίου τοῦ Γ΄, χρονολογούμενο στὰ 717 μ.Χ. Τὴν συλλογὴ τῶν ἑλληνικῶν χειρογράφων δια­κρίνει τέτοια ποικιλία γραφῶν, ὥστε εἶναι δυνατὸν μόνον μὲ τὰ σιναϊτικὰ χειρόγραφα νὰ παρακολουθή­σουμε τὴν διαδρομὴ καὶ ἐξέλιξη τῆς ἑλληνικῆς γραφῆς ἀπὸ τὸν 4ο αἰ. μέχρι τῆς ἐφευρέσεως τῆς τυπογραφίας καὶ ἀργότερα. Παράλληλα, σημα­ντικὸς ἀριθμὸς χειρογράφων διακρίνεται γιὰ τὴν πλούσια εἰκονογράφηση.

Τὰ περισσότερα ἀπὸ τὰ ἑλληνικὰ χειρόγρα­φα εἶναι χριστιανικοῦ, ἐκκλησιαστικοῦ πε­ριεχομένου. Φυλάσσονται χειρόγραφα τῆς Ἁγίας Γραφῆς σὲ ποικίλες μορφές, χειρόγρα­φα Θείων Λειτουργιῶν καὶ Ἀκολουθιῶν, με­ταξὺ τῶν ὁποίων εἶναι καὶ τὰ περίφημα Κο­ντακάρια τοῦ Σινᾶ. Ὑπάρχουν χειρόγραφα μὲ ἔργα Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας καὶ ἄλλων Βυζαντινῶν συγγραφέων καὶ ἐλάχιστα πα­λαιὰ (πρὸ τοῦ 13ου καὶ 14ου αἰ.) ἀρχαίων ἑλλήνων συγγραφέων.

Τὰ παλαιότερα γνωστὰ χριστιανικοῦ περι­εχομένου Ἀραβικὰ χειρόγραφα χρονολο­γοῦνται στὰ 859 καὶ 867, ἐνῷ τὸ μεγαλύτερο μέρος τῆς συλλογῆς χρονολογεῖται μεταξὺ 9ου καὶ 13ου αἰ.

Μεταξὺ τῶν Συριακῶν χειρογράφων πρέπει νὰ ἐξαρθῇ ὁ περίφημος παλίμψηστος «Κῶδιξ Σιναϊτικὸς Σῦρος» τοῦ 4ου αἰῶνος, μὲ δευτέρα γραφὴ τοῦ 7ου καὶ 8ου αἰῶνος, στὸν ὁποῖο σώζεται τὸ κείμενο τῆς ἀρχαιοτέρας Συριακῆς μεταφράσεως τῶν Εὐαγγελίων. Μεταξὺ ἄλλων διακρίνονται ἐπίσης ἡ μονα­δικὴ συριακὴ μετάφραση τῆς Ἀπολογίας τοῦ Ἀριστείδου καὶ ἡ μετάφραση τῶν ἔργων τοῦ ἁγίου Διονυσίου Ἀρεοπαγίτου, τοῦ 6ου αἰῶνος.

Σημαντικὴ εἶναι ἡ συλλογὴ τῶν Γεωργιανῶν χειρογράφων, τῶν ὁποίων τὰ κείμενα ἀνά­γονται στὴν πρώτη περίοδο τῆς Γεωργιανῆς Γραμματείας (9ος αἰών).

Μεγάλης ἀξίας τυγχάνει ἡ συλλογὴ τῶν 80 Σλαβικῶν χειρογράφων. Διασώζουν μέρος ἀπὸ τὴν πρώιμη Σλαβικὴ Γραμματεία τοῦ 10ου-11ου αἰ. καὶ φθάνουν ἕως τὴν ὑστεροβυζα­ντινὴ περίοδο. Ἀρκετὰ ἔχουν γραφεῖ στὴν «γκλαγκολιτικὴ» γραφή, ποὺ ἐπενόησαν οἱ ἀδελφοὶ Κύριλλος καὶ Μεθόδιος γιὰ νὰ ἀπο­δώσουν στὴν σλαβικὴ γλῶσσα τὰ ἱερὰ κείμε­να.

Ἡ Βιβλιοθήκη τοῦ Σινᾶ συγκαταλέγεται μεταξὺ τῶν φη­μισμένων βιβλιοθηκῶν ποὺ διαθέτουν συλ­λογὲς παπύρων. Πρόκειται γιὰ 125 τμήματα καὶ 22 σπαράγματα, ἀρκετὰ ἐκ τῶν ὁποίων ἀνάγο­νται στὸν 6ο αἰῶνα καὶ παραδίδουν σημαντικὰ κείμενα.

Φαίνεται ὅτι ἀπὸ τὸν 11ο αἰ. τουλάχιστον, ἂν ὄχι καὶ παλαιότερα, ὑπῆρχε στὴν Μονὴ καλλιγραφεῖο χειρογράφων. Στὰ χειρόγραφά της μαρτυροῦνται ἐπίσης ὀνόματα διασήμων γραφέων ποὺ ἔγραψαν ὄχι μόνο στὸ Σινᾶ ἀλλὰ καὶ σὲ ἄλλες περι­οχές, ὅπως Νότιο Ἰταλία, Σικελία, Βηθλεέμ, Ἱεροσόλυμα, Δαμασκό, Τραπεζοῦντα κ.ἀ.

ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΤΗΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ  ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΣΥΓΚΙΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΓ. ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΣΙΝΑ

Το Σάββατο, 16 Δεκεμβρίου 2017, πραγματοποιήθηκαν τα αποκαλυπτήρια τουιουστινιάνειου μωσαϊκού του ελληνορθόδοξου μοναστηριού της Αγίας Αικατερίνης του Σινά με τις 500.000 ψηφίδες και εγκαινιάστηκε η μεγάλη βιβλιοθήκη με τα 6.000 μοναδικά στον κόσμο παλαίτυπα, παρουσία εκπροσώπων της αιγυπτιακής κυβέρνησης.

Με χρυσά γράμματα θα γραφεί στην ιστορία του θεοβάδιστου μοναστηριού της Αγίας Αικατερίνης του Σινά η 16η Δεκεμβρίου του 2017. Εκείνο το γλυκό ηλιόλουστο πρωινό, που φώτιζε το άγριο τοπίο, η Αίγυπτος, η Ελλάδα και οι εκπρόσωποι πολλών χωρών εόρτασαν την ολοκλήρωση δύο μεγάλων έργων στο θρησκευτικό αυτό χώρο, όπου δεν έχει σταματήσει τη λατρεία του Θεού εδώ και 16 σχεδόν αιώνες.

Πρόκειται για την ολοκλήρωση των έργων ανακαίνισης της μεγάλης βιβλιοθήκης της Μονής, που θεωρείται η δεύτερη σημαντικότερη στον κόσμο, μετά από αυτή του Βατικανού, με 6.000 τουλάχιστον πολύτιμα παλαίτυπα βιβλία και χιλιάδες άλλες εκδόσεις, που αναδεικνύουν την πολιτιστική σημασία του ελληνορθόδοξου μοναστηριού, στην πύλη του οποίου ανυψώνεται η ελληνική σημαία μαζί με την αιγυπτιακή, και αποτελεί ένα από τα επτά μνημεία που η UNESCO έχει χαρακτηρίσει στη χώρα του Νείλου ως μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.

Το μεγάλο αυτό γεγονός τίμησαν με την παρουσία τους δύο Αιγύπτιοι υπουργοί, της Αρχαιολογίας Χαλίντ Ανάνι και της Τοπικής Ανάπτυξης Χισάμ Αλ Σερίφ, ο υπουργός κυβερνήτης του Νοτίου Σινά, στρατηγός Χαλίντ Φούντα, πολλοί βουλευτές του αιγυπτιακού κοινοβουλίου, πάνω από δέκα πρέσβεις, που εκπροσωπούσαν κυρίως ευρωπαϊκές χώρες (μεταξύ των οποίων τιμητική θέση κατείχε ο Έλληνας πρέσβης Μιχαήλ Χρήστος Διάμεσης), η Αγγελική Χονδροματίδου, δ/ντρια του ιδιαίτερου γραφείου της υπουργού Τουρισμού Έλενας Κουντουρά, εκπρόσωποι του Ελληνορθόδοξου Πατριαρχείου Αλεξανδρείας, της Κοπτικής Εκκλησίας και του Πανεπιστημίου του Ελ Άζχαρ, και η εκπρόσωπος του Αιγυπτίου υπουργού Πολιτισμού Χέλμι Αλ Νάμναμ, διακεκριμένη δημοσιογράφος Φάτμα Ναούμ.

Τους υποδέχτηκε θερμά ο προκαθήμενος του μοναστηριού Αρχιεπίσκοπος Σινά, Φαράν και Ραϊθώ Δαμιανός μαζί με τους μοναχούς.

Προηγήθηκε στην είσοδο των ιουστινιάνειων τειχών το καλωσόρισμα από τα παιδιά των Βεδουΐνων, ντυμένα με τις παραδοσιακές στολές, των οποίων οι οικογένειες διαχρονικά αποτελούν τους φύλακες του μοναστηριού. Ο κυβερνήτης Χαλίντ Φούντα τους προσέφερε υλική βοήθεια, με την ευκαιρία της μεγάλης αυτή ημέρας για την Ελλάδα και την Αίγυπτο.